یکی از نگرانیهای رایج افرادی که مدت زیادی از کشیدن دندانشان گذشته این است که آیا با وجود تحلیل استخوان فک هنوز امکان انجام ایمپلنت وجود دارد یا خیر.
پاسخ در بسیاری از موارد مثبت است. کمبود استخوان لزوماً به این معنی نیست که ایمپلنت غیرممکن است. امروزه با استفاده از روشهای بازسازی استخوان، پیوند استخوان و تکنیکهای جراحی مختلف میتوان در بسیاری از بیماران شرایط مناسبی برای کاشت ایمپلنت فراهم کرد.
تحلیل استخوان فک چیست؟
استخوان فک برای حفظ حجم و تراکم خود به فشارهای طبیعی ناشی از دندان و جویدن نیاز دارد. زمانی که دندان از دست میرود، تحریک استخوان کاهش پیدا میکند و بدن ممکن است بهتدریج بخشی از استخوان ناحیه را جذب کند.
این روند میتواند باعث کاهش عرض یا ارتفاع استخوان شود و در بعضی افراد، قرار دادن ایمپلنت را دشوارتر کند.
چرا استخوان فک تحلیل میرود؟
دلایل مختلفی میتوانند باعث کاهش حجم استخوان فک شوند:
- گذشت زمان طولانی از کشیدن دندان
- بیماری پیشرفته لثه
- عفونت یا آبسه دندانی
- ضربه به فک
- کشیدن دندان همراه با آسیب به دیواره استخوان
- استفاده طولانیمدت از دندان مصنوعی متحرک
- کیست یا ضایعات استخوانی
- برخی شرایط سیستمیک و متابولیک
آیا با استخوان کم میتوان ایمپلنت انجام داد؟
در بسیاری از موارد بله. میزان و محل کمبود استخوان تعیین میکند که آیا ایمپلنت میتواند مستقیماً قرار داده شود یا ابتدا به بازسازی نیاز است.
گاهی کمبود استخوان محدود است و میتوان همزمان با کاشت ایمپلنت مقدار مشخصی ماده پیوندی در اطراف آن قرار داد.
در تحلیلهای شدیدتر ممکن است ابتدا بازسازی استخوان انجام شود و پس از چند ماه، ایمپلنت در مرحله دوم قرار بگیرد.
نقش اسکن سهبعدی CBCT در تشخیص تحلیل استخوان
اسکن CBCT به جراح امکان میدهد عرض، ارتفاع و فرم استخوان را در سه بعد بررسی کند.
این تصویربرداری همچنین موقعیت عصب فک پایین، سینوس فک بالا و ضخامت استخوان اطراف محل ایمپلنت را مشخص میکند.
با این اطلاعات میتوان تعیین کرد که آیا ایمپلنت مستقیم امکانپذیر است یا به پیوند استخوان نیاز وجود دارد.
پیوند استخوان چه زمانی برای ایمپلنت لازم است؟
زمانی که عرض یا ارتفاع استخوان برای نگهداری مناسب ایمپلنت کافی نباشد، ممکن است پیوند استخوان پیشنهاد شود.
مقدار بازسازی میتواند بسیار محدود یا نسبتاً وسیع باشد. در بعضی بیماران فقط چند میلیمتر افزایش حجم استخوان لازم است، اما در تحلیلهای شدید ممکن است درمان مرحلهای انجام شود.
برای آشنایی بیشتر میتوانید مقاله پیوند استخوان فک برای ایمپلنت را مطالعه کنید.
روشهای بازسازی استخوان فک قبل از ایمپلنت
بسته به محل و شدت تحلیل، روشهای مختلفی برای افزایش حجم استخوان وجود دارد.
پیوند استخوان پودری
در کمبودهای محدود میتوان از مواد پیوندی دانهای برای افزایش حجم استخوان در اطراف ایمپلنت یا ناحیه موردنظر استفاده کرد.
بازسازی هدایتشده استخوان
در این روش معمولاً از ماده پیوندی همراه با ممبران استفاده میشود تا فضای مناسبی برای تشکیل استخوان جدید ایجاد شود.
پیوند بلوک استخوانی
در بعضی تحلیلهای وسیعتر ممکن است از قطعه استخوانی برای افزایش عرض فک استفاده شود.
سینوس لیفت
در قسمت خلفی فک بالا، اگر ارتفاع استخوان زیر سینوس کم باشد، ممکن است سینوس لیفت برای ایجاد فضای کافی جهت ایمپلنت انجام شود.
تحلیل استخوان فک بالا و ایمپلنت
فک بالا معمولاً استخوان نرمتری نسبت به فک پایین دارد. در نواحی خلفی فک بالا نیز وجود سینوس میتواند فضای در دسترس برای ایمپلنت را محدود کند.
اگر کف سینوس به محل دندان نزدیک باشد، ممکن است همراه با پیوند استخوان از روش سینوس لیفت استفاده شود.
تحلیل استخوان فک پایین و ایمپلنت
در فک پایین، یکی از مهمترین مسائل موقعیت عصب فکی است. اگر ارتفاع استخوان کاهش زیادی داشته باشد، فاصله محل ایمپلنت تا عصب کمتر میشود.
به همین دلیل بررسی سهبعدی محل عصب پیش از جراحی اهمیت زیادی دارد.
آیا همیشه برای استخوان کم باید پیوند انجام داد؟
خیر. در بعضی شرایط، ممکن است بدون انجام پیوند وسیع نیز بتوان ایمپلنت را در موقعیت مناسب قرار داد.
انتخاب طول و قطر ایمپلنت، موقعیت دقیق آن و نوع پروتز میتوانند بر طرح درمان تأثیر بگذارند.
با این حال، هدف درمان فقط قرار دادن یک پایه داخل استخوان نیست. ایمپلنت باید در موقعیتی قرار بگیرد که عملکرد، بهداشت و زیبایی مناسبی نیز داشته باشد.
ایمپلنت با پیوند استخوان چقدر طول میکشد؟
مدت درمان به شدت تحلیل و نوع بازسازی بستگی دارد.
اگر پیوند محدود باشد، ممکن است ایمپلنت و پیوند استخوان در یک جلسه انجام شوند.
در بازسازیهای وسیعتر ممکن است ابتدا پیوند انجام شود و پس از چند ماه، زمانی که استخوان جدید شکل گرفت، ایمپلنت قرار داده شود.
بنابراین مدت کل درمان میتواند از چند ماه تا بیشتر متغیر باشد.
آیا ایمپلنت در استخوان بازسازیشده موفقیت خوبی دارد؟
در صورت انتخاب مناسب بیمار، اجرای صحیح تکنیک جراحی و رعایت مراقبتهای بعد از درمان، ایمپلنت میتواند در استخوان بازسازیشده نیز عملکرد مناسبی داشته باشد.
عواملی مانند کیفیت استخوان، مصرف دخانیات، کنترل دیابت، بهداشت دهان و نحوه وارد شدن نیروهای جویدن بر نتیجه نهایی اثر دارند.
اگر سالها از کشیدن دندان گذشته باشد هنوز میتوان ایمپلنت کرد؟
بله، در بسیاری از افراد حتی پس از گذشت سالها نیز امکان ایمپلنت وجود دارد. اما احتمال تحلیل استخوان بیشتر است و ممکن است بیمار قبل یا همزمان با کاشت ایمپلنت به بازسازی استخوان نیاز داشته باشد.
آیا تحلیل استخوان بعد از ایمپلنت هم اتفاق میافتد؟
مقدار محدودی تغییر استخوان در اطراف ایمپلنت میتواند در روند طبیعی درمان رخ دهد، اما تحلیل پیشرونده استخوان میتواند نشانه مشکلی مانند التهاب بافت اطراف ایمپلنت باشد.
رعایت بهداشت، معاینات دورهای و کنترل عوامل خطر برای حفظ استخوان اطراف ایمپلنت اهمیت دارد.
چه کسانی بیشتر در معرض تحلیل استخوان هستند؟
- افرادی که مدت زیادی دندان از دسترفته را جایگزین نکردهاند
- افراد مبتلا به بیماری لثه
- مصرفکنندگان دخانیات
- افرادی با بهداشت دهان ضعیف
- برخی بیماران با دیابت کنترلنشده
- افرادی که عفونت مزمن دندانی داشتهاند
جمعبندی
تحلیل استخوان فک به این معنی نیست که دیگر امکان ایمپلنت وجود ندارد. در بسیاری از بیماران میتوان با استفاده از روشهای بازسازی استخوان، شرایط مناسب برای قرار دادن ایمپلنت را فراهم کرد.
نکته مهم این است که میزان تحلیل استخوان باید قبل از درمان بهصورت دقیق و سهبعدی بررسی شود.
انتخاب روش مناسب بین ایمپلنت مستقیم، پیوند همزمان یا بازسازی مرحلهای باید پس از معاینه و بررسی CBCT توسط جراح انجام شود.
سؤالات متداول درباره تحلیل استخوان و ایمپلنت
اگر استخوان فک خیلی کم باشد باز هم میتوان ایمپلنت کرد؟
در بسیاری از موارد بله، اما ممکن است ابتدا به بازسازی یا پیوند استخوان نیاز باشد.
چقدر استخوان برای ایمپلنت لازم است؟
مقدار موردنیاز به قطر و طول ایمپلنت، محل دندان و شرایط آناتومیک هر بیمار بستگی دارد.
آیا پیوند استخوان همیشه قبل از ایمپلنت انجام میشود؟
خیر. در بعضی موارد میتوان پیوند استخوان و ایمپلنت را بهطور همزمان انجام داد.
استخوان پیوندی چقدر طول میکشد تا جوش بخورد؟
معمولاً چند ماه برای تشکیل و بلوغ استخوان جدید زمان لازم است و مدت دقیق به نوع پیوند و شرایط بیمار بستگی دارد.
آیا تحلیل استخوان باعث لق شدن ایمپلنت میشود؟
تحلیل شدید استخوان اطراف ایمپلنت میتواند ثبات آن را تحت تأثیر قرار دهد، اما هر مقدار تغییر استخوان به معنی لق شدن ایمپلنت نیست.
چطور بفهمیم استخوان کافی برای ایمپلنت داریم؟
معاینه و اسکن سهبعدی CBCT دقیقترین روش برای ارزیابی حجم و ارتفاع استخوان است.