اگر صبحها با درد یا خستگی فک از خواب بیدار میشوید، دندانهایتان دچار ساییدگی شدهاند یا سابقه شکستن روکش و شل شدن اجزای ایمپلنت دارید، ممکن است نایت گارد بخشی از برنامه درمانی شما باشد.
نایت گارد یا محافظ شبانه، وسیلهای است که هنگام خواب روی دندانها قرار میگیرد و هدف اصلی آن کاهش آسیب ناشی از فشار و ساییدن دندانها به یکدیگر است. این وسیله بهخصوص برای افرادی که دندانقروچه دارند یا درمانهایی مانند ایمپلنت و روکش انجام دادهاند، میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
نایت گارد چیست؟
نایت گارد یک وسیله متحرک دندانپزشکی است که معمولاً از مواد پلیمری مخصوص ساخته شده و هنگام خواب روی دندانهای یک فک قرار میگیرد.
این وسیله بین دندانهای بالا و پایین یک سطح محافظ ایجاد میکند و میتواند نیروهای ناشی از فشردن یا ساییدن دندانها را بهتر توزیع کند.
چه کسانی ممکن است به نایت گارد نیاز داشته باشند؟
استفاده از نایت گارد معمولاً پس از معاینه و بررسی وضعیت بایت پیشنهاد میشود. برخی نشانههایی که میتوانند مطرحکننده نیاز به بررسی باشند عبارتاند از:
- دندانقروچه هنگام خواب
- فشردن شدید دندانها روی یکدیگر
- ساییدگی سطح دندانها
- لبپر شدن مکرر دندان یا روکش
- شل شدن مکرر پیچ یا روکش ایمپلنت
- درد و خستگی عضلات فک هنگام بیدار شدن
- سردردهای صبحگاهی همراه با علائم دندانقروچه
- وجود درمانهای پروتزی وسیع که نیاز به محافظت بیشتری دارند
نایت گارد چگونه به دندانقروچه کمک میکند؟
در دندانقروچه، دندانها ممکن است برای مدت طولانی با نیروی زیادی روی یکدیگر فشرده یا ساییده شوند. این فشارها میتوانند به مرور زمان باعث سایش، ترک و شکستگی دندانها و روکشها شوند.
نایت گارد سطحی بین دو فک ایجاد میکند تا دندانهای طبیعی مستقیماً روی یکدیگر ساییده نشوند.
همچنین اگر گارد بهدرستی طراحی شده باشد، میتواند به توزیع مناسبتر نیروهای واردشده به دندانها کمک کند.
نایت گارد برای افرادی که ایمپلنت دارند چه اهمیتی دارد؟
ایمپلنت بهصورت مستقیم با استخوان فک ارتباط دارد و از سیستم لیگامانی مشابه دندان طبیعی برخوردار نیست.
به همین دلیل کنترل نیروهای شدید در افرادی که دندانقروچه دارند اهمیت دارد. نایت گارد میتواند بخشی از راهکار محافظتی برای کاهش فشارهای غیرعادی روی روکش و اجزای ایمپلنت باشد.
این موضوع بهخصوص در شرایط زیر اهمیت بیشتری دارد:
- وجود چند ایمپلنت
- ایمپلنت دندانهای خلفی
- دندانقروچه شدید
- شل شدن مکرر پیچ روکش
- شکستن یا لبپر شدن روکش
- بازسازی کامل چند دندان یا کل فک
برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله دندانقروچه و ایمپلنت؛ آیا باعث شکست ایمپلنت میشود؟ را مطالعه کنید.
انواع نایت گارد چیست؟
نایت گاردها از نظر جنس، ضخامت و میزان انعطاف با یکدیگر تفاوت دارند. انتخاب نوع مناسب به شدت دندانقروچه، وضعیت دندانها و درمانهای موجود در دهان بستگی دارد.
نایت گارد نرم
این نوع انعطاف بیشتری دارد و ممکن است در بعضی شرایط برای فشارهای خفیفتر استفاده شود. با این حال برای تمام بیماران مناسب نیست.
نایت گارد سخت
از ماده سختتری ساخته میشود و امکان تنظیم دقیقتر تماس دندانهای مقابل را فراهم میکند. در افراد دارای دندانقروچه قابل توجه، ممکن است این نوع بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.
نایت گارد ترکیبی
بعضی گاردها از لایههای مختلف ساخته میشوند تا در قسمت داخلی راحتتر و در سطح خارجی مقاومتر باشند.
نایت گارد اختصاصی بهتر است یا نمونه آماده؟
نایت گارد اختصاصی براساس قالب یا اسکن دندانهای خود بیمار ساخته میشود، بنابراین تطابق آن با دندانها قابل کنترلتر است.
همچنین دندانپزشک میتواند تماس گارد با دندانهای مقابل را بررسی و تنظیم کند.
محافظهای آماده یا حرارتی ممکن است ارزانتر باشند، اما میزان تطابق و کنترل تماسهای دندانی آنها قابل مقایسه با یک گارد طراحیشده برای همان بیمار نیست.
نایت گارد برای فک بالا ساخته میشود یا پایین؟
هر دو امکانپذیر هستند. انتخاب فک مناسب به وضعیت دندانها، نوع بایت و طراحی موردنظر پزشک بستگی دارد.
مهمتر از بالا یا پایین بودن نایت گارد، ثبات آن، راحتی بیمار و نحوه تماس دندانهای مقابل با سطح گارد است.
آیا نایت گارد باید خیلی سفت روی دندانها باشد؟
گارد باید به اندازهای روی دندانها ثابت باشد که هنگام خواب جابهجا نشود، اما نباید باعث درد شدید یا فشار غیرطبیعی روی دندانها شود.
اگر برداشتن گارد بسیار دشوار است یا بعد از استفاده دندان خاصی درد میگیرد، بهتر است توسط پزشک بررسی و تنظیم شود.
نایت گارد را چند ساعت باید استفاده کرد؟
در افرادی که دندانقروچه هنگام خواب دارند، معمولاً گارد در طول خواب استفاده میشود.
مدت و تعداد شبهای استفاده به تشخیص پزشک و شدت مشکل بستگی دارد. استفاده منظم اهمیت زیادی دارد، زیرا پوشیدن گارد فقط گاهی در ماه محافظت مؤثری در برابر دندانقروچه شبانه ایجاد نمیکند.
چقدر طول میکشد به نایت گارد عادت کنیم؟
در شبهای اول ممکن است حضور جسم خارجی داخل دهان کمی عجیب باشد و ترشح بزاق افزایش پیدا کند.
اغلب افراد پس از مدتی به استفاده از گارد عادت میکنند. اگر گارد باعث تهوع شدید، زخم یا درد مداوم شود باید تناسب آن بررسی شود.
عمر نایت گارد چقدر است؟
نمیتوان برای تمام افراد مدت مشخصی تعیین کرد. شدت دندانقروچه، جنس گارد و نحوه مراقبت روی عمر آن تأثیر دارند.
فردی که دندانقروچه شدید دارد ممکن است بسیار سریعتر از فرد دیگری سطح گارد را دچار سایش کند.
نشانههایی که ممکن است نیاز به بررسی یا تعویض گارد داشته باشند عبارتاند از:
- ایجاد ترک یا شکستگی
- سوراخ شدن سطح گارد
- سایش شدید
- شل شدن گارد
- تغییر فرم واضح
- ایجاد تماس نامناسب با دندانها
نایت گارد را چگونه تمیز کنیم؟
تمیز کردن منظم گارد از تجمع پلاک، بو و رسوبات روی آن جلوگیری میکند.
- بعد از استفاده، گارد را با آب خنک یا ولرم بشویید.
- طبق دستور پزشک آن را با مسواک نرم تمیز کنید.
- اجازه دهید قبل از قرار گرفتن در محفظه خشک شود.
- محفظه نگهداری را نیز مرتب تمیز کنید.
- گارد را در معرض آب بسیار داغ قرار ندهید.
- از مواد شوینده قوی بدون توصیه پزشک استفاده نکنید.
گرمای زیاد میتواند بعضی مواد سازنده گارد را تغییر شکل دهد و باعث شود دیگر بهدرستی روی دندانها قرار نگیرد.
آیا نایت گارد میتواند مشکل ایجاد کند؟
اگر گارد مناسب باشد و درست تنظیم شود معمولاً قابل استفاده است، اما گارد نامتناسب میتواند باعث ناراحتی شود.
مواردی که نیاز به بررسی دارند شامل:
- درد یک یا چند دندان بعد از استفاده
- زخم شدن لثه
- احساس تغییر بایت بعد از خارج کردن گارد
- لق شدن بیش از حد گارد
- شکستگی یا تغییر شکل آن
- ایجاد ناراحتی مداوم در فک
آیا نایت گارد دندانقروچه را برای همیشه درمان میکند؟
خیر. نایت گارد اساساً وسیلهای برای محافظت از دندانها و کنترل بهتر نیروها است و لزوماً علت دندانقروچه را از بین نمیبرد.
براکسیسم ممکن است عوامل مختلفی داشته باشد و در صورت وجود علائم شدید، بررسی دقیقتر شرایط بیمار اهمیت دارد.
آیا با نایت گارد میتوان از شکستن روکش ایمپلنت جلوگیری کرد؟
هیچ وسیلهای نمیتواند تضمین کند که روکش هرگز دچار شکستگی نمیشود، اما در بیمارانی که فشار زیادی روی دندانها وارد میکنند، نایت گارد مناسب میتواند به کاهش و توزیع نیروهای واردشده کمک کند.
طراحی صحیح روکش و تنظیم بایت نیز به اندازه استفاده از گارد اهمیت دارد.
برای آشنایی با روکشها میتوانید مقاله روکش ایمپلنت چیست؟ انواع، مراحل ساخت و عمر روکش را بخوانید.
از کجا بفهمیم شبها دندانقروچه داریم؟
بعضی افراد صدای دندانقروچه خود را نمیشنوند و نخستین نشانهها هنگام معاینه دندانپزشکی دیده میشوند.
نشانههای احتمالی عبارتاند از:
- صاف و ساییده شدن دندانها
- ترک یا لبپر شدن مکرر دندانها
- درد عضلات فک در صبح
- سردرد صبحگاهی
- گزارش صدای دندانقروچه توسط فردی که کنار بیمار میخوابد
- شکستن مکرر روکشها
جمعبندی
نایت گارد یک محافظ دندانی است که بیشتر هنگام خواب استفاده میشود و میتواند از دندانها، روکشها و در بعضی بیماران از درمانهای ایمپلنت در برابر فشارهای شدید ناشی از دندانقروچه محافظت کند.
نکته مهم این است که گارد باید متناسب با وضعیت دندانها و بایت فرد طراحی شود. بهخصوص در بیمارانی که ایمپلنت یا روکشهای متعدد دارند، کنترل تماسها و نیروهای جویدن اهمیت بیشتری دارد.
نایت گارد درمان قطعی علت دندانقروچه نیست، اما میتواند بخش مهمی از برنامه محافظت بلندمدت از دندانها و درمانهای انجامشده باشد.
سؤالات متداول درباره نایت گارد
نایت گارد برای چیست؟
برای کاهش آسیب ناشی از ساییدن یا فشردن دندانها و محافظت از دندانها و بعضی درمانهای دندانپزشکی استفاده میشود.
آیا نایت گارد برای ایمپلنت لازم است؟
برای همه افراد خیر. در بیماران دارای دندانقروچه یا فشارهای زیاد، پزشک ممکن است استفاده از آن را توصیه کند.
آیا با نایت گارد دندانقروچه قطع میشود؟
لزوماً خیر. هدف اصلی گارد کاهش آسیب ناشی از دندانقروچه است.
نایت گارد برای فک بالا بهتر است یا پایین؟
هر دو امکانپذیرند و انتخاب آن براساس وضعیت بایت و طراحی درمان انجام میشود.
هر شب باید نایت گارد استفاده شود؟
اگر برای دندانقروچه شبانه تجویز شده باشد، معمولاً استفاده منظم هنگام خواب توصیه میشود.
چرا نایت گارد سوراخ میشود؟
دندانقروچه شدید و فشار مکرر میتوانند به مرور باعث سایش یا سوراخ شدن گارد شوند و در این شرایط بهتر است گارد بررسی شود.
آیا نایت گارد آماده داروخانه مناسب است؟
برای همه افراد مناسب نیست؛ بهخصوص در افراد دارای ایمپلنت، روکشهای متعدد یا مشکلات بایت بهتر است نوع و طراحی محافظ توسط پزشک بررسی شود.